TrochęTechniki

Tagi: kalibracja, telewizor, wierność obrazu, ustawienia obrazu

Zobaczcie jak działają poszczególne rodzaje ekranów. Nie zaszkodzi wiedzieć więcej, zanim zdecydujecie się na nowy monitor lub telewizor.

Mało kiedy korzyści z postępu technicznego są tak oczywiste, jak w przypadku monitorów komputerowych i telewizorów. Jeszcze kilka lat temu połowę każdego stanowiska pracy (a w wypadku telewizora - regału) zajmował monstrualny ekran kineskopowy. Te dinozaury są dziś skazane na wyginięcie. I całe szczęście, bo nowoczesne telewizory i płaskie monitory zajmują o wiele mniej miejsca, nie niszczą wzroku, a pomimo to wyświetlają obraz o znacznie większej rozdzielczości.

Wyjaśnimy wam zasady działania technologii spotykanych we współczesnych monitorach i telewizorach. Przedstawimy formaty obrazu i doradzimy, jak z monitorów komputerowych i odbiorników telewizyjnych wycisnąć optymalną jakość obrazu.

Typy wyświetlaczy, czyli jak to działa

Ekran kineskopowy (CRT)

Jego największy element stanowi kineskop, w którym znajdują się trzy działa elektronowe. Wystrzeliwują one na powierzchnię ekranu strumienie elektronów dla trzech kolorów podstawowych: czerwonego, zielonego i niebieskiego. Kiedy wiązka elektronów trafia na powierzchnię ekranu, wtedy specjalna warstwa światłoczuła zwana luminoforem generuje maleńki czerwony, zielony albo niebieski punkt. Trzy takie punkty razem tworzą piksel.
Trzy strumienie elektronów w błyskawicznym tempie linia po linii omiatają ekran od góry do dołu, aby wyświetlić piksele. Budowa obrazu rozpoczyna się w górnym skraju monitora. Świecą się one na tyle długo, że ludzkie oko wyświetlane w tym układzie linie składa w obraz. Niestety obraz na ekranie CRT powoduje szybkie męczenie się wzroku. Poszczególne linie nie są widoczne gołym okiem, ale wystarczy obejrzeć nagranie wideo ekranu CRT aby zrozumieć dlaczego tradycyjne monitory i telewizory były tak szkodliwe dla oczu. Ich odświeżanie nie jest równomierne.

Ekran LCD

W ekranach LCD (ang. Liquid Cristal Display - wyświetlacz ciekłokrystaliczny) cienka warstwa ciekłych kryształów w zależności od wartości przyłożonego napięcia elektrycznego staje się bardziej lub mniej przezroczysta. Układy elektroniczne włączają i wyłączają miliony czerwonych, zielonych albo niebieskich punktów na ekranie. Również i tutaj trzy różnobarwne punkty tworzą  jeden piksel. Inaczej niż w przypadku monitorów kineskopowych w monitorach LCD piksele nie świecą - za jasność odpowiada podświetlenie tła. W konstrukcjach tradycyjnych jest to świetlówka, w bardziej zaawansowanych - diody LED.

W wielu nowszych modelach telewizorów LCD za podświetlenie tła w miejsce dotychczasowych świetlówek (zwanych CCFL)  montowane są właśnie diody LED. Istnieją dwa warianty tej technologii. W tańszych urządzeniach stosowane jest tak zwane podświetlenie krawędziowe, w którym diody LED znajdują się na skraju ekranu, a specjalne folie rozprowadzają światło. Zaletą tego rozwiązania wobec telewizorów LCD z tradycyjnym podświetleniem tła za pomocą świetlówek CCFL jest jeszcze mniejsza grubość. Oprócz tego diody LED zmniejszają zużycie prądu przez telewizor.

W droższych modelach diody LED znajdują się bezpośrednio za powierzchnią ekranu, dzięki czemu układy elektroniczne mogą dostosować intensywność świecenia każdej części obrazu do aktualnie wyświetlanej na niej zawartości (jeśli fragment sceny jest ciemny, diody przygasają, jeśli jest jasny - świecą pełną mocą). W porównaniu z telewizorami LCD z krawędziowym podświetlaniem LED lub CCFL zyskuje na tym kontrast, bo w telewizorach starszej generacji tło podświetlone jest równomiernie na całej powierzchni ekranu, wskutek czego czerń wygląda jak ciemna szarość.

Ekran plazmowy

Ekran plazmowy składa się z dwóch szyb, pomiędzy którymi znajdują się miliony mikroskopijnych komórek. Każda z tych pustych przestrzeni wypełniona jest gazem. Po przyłożeniu do komórki napięcia elektrycznego gaz zaczyna świecić. Każda komórka świeci w jednym z trzech kolorów podstawowych: na czerwono, zielono lub niebiesko. Więc także w tej technologii z trzech barwnych komórek składa się jeden piksel.

Ekrany plazmowe montuje się tylko w telewizorach i to tylko w modelach o przekątnych powyżej 32 cali. Przy większych przekątnych, na przykład 50 cali, są one na ogół tańsze niż telewizory LCD tej samej wielkości. Wynika to ze specyfiki produkcyjnej ekranów LCD. Na wielkogabarytowym ekranie LCD może wyskoczyć tzw. bad piksel, czyli źle świecąca lub martwa komórka. Ekrany plazmowe nie mają tego problemu.

Wady vs zalety poszczególnych technologii

Ekran kineskopowy

Wyświetlacze kineskopowe generują kontrastowy obraz o wiernych barwach, który wygląda dobrze niemal z każdego kąta, pod jakim patrzymy na ekran. Oprócz tego bardzo szybko budują obraz, a także gwarantują jego pełną 32-bitową głębię koloru. Ekran LCD nie jest w stanie wygenerować całkowitej czerni, ze względu na podświetlanie matrycy. Dlatego monitory CRT wciąż są używane w profesjonalnych zastosowaniach wideo i podczas produkcji filmów kinowych.

Kolejna zaleta: monitor kineskopowy potrafi równie ostro wyświetlać obrazy o różnych rozdzielczościach, co ma znaczenie zwłaszcza w przypadku użycia w roli monitora komputerowego. I tak na przykład 19-calowy monitor kineskopowy wyświetli ostry obraz zarówno przy rozdzielczości 1280x1024, jak też przy 1600x1200 pikseli.

Pora na wady technologii kineskopowej. Urządzenia tego typu zużywają ogromne ilości prądu, a znajdujący się w środku kineskop sprawia, że są bardzo duże i ciężkie. Telewizor kineskopowy z 32-calowym ekranem osiąga masę pomiędzy 40 a 50 kilogramów, a im większy ekran, tym dłuższy musi być kineskop. Większość modeli 32-calowych ma głębokość przekraczającą 50 cm. Dlatego praktycznie nie występują urządzenia kineskopowe o przekątnych ekranu większych niż 37 cali.

Dodatkowo - kineskop CRT jest też źródłem promieniowania elektromagnetycznego, które przy dłuższym oddziaływaniu na organizm może być szkodliwe dla zdrowia.

Komentarze (45)

• 

  WWW.VEGE.BO.PL

  2010-09-03, 20:30

  A KIEDY INTERNETOWE WYBORY ZASTĄPIA POLITYKÓW /URZĘDNIKÓW:)? A INTERNET TV RADIO KSIĄŻKI GAZETY CAŁĄ TĄ PROPAGANDĘ ZAKŁAMANĄ I JEDNOSTRONNĄ?

  zgłoś naruszenie 125
• 

  bono

  2010-09-03, 21:03

  Mniej szkodliwy dla wzroku jest jednak poczciwy monitor CRT...od LCD kręci mi się w głowie po kilkugodzinnej pracy...

  zgłoś naruszenie 125
• 

  Aikanaro

  2010-09-03, 21:18

  Jedyne co ukazuje film w tym artykule to, to, ze samsung robil kiepskie monitory crt, za to robi najlepsze panele lcd. Owszem monitory crt potrafia psuc wzrok ale tylko przy niskim odswiezaniu, jesli ten crt uzyty do nagrania chodzil rzeczywiscie na odswiezaniu 120Hz to mozna spokojnie na takim pracowac caly dzien nie martwiac sie o swoj wzrok.
  Pytanie spoza tematu: cs byl steam czy nosteam ?

  zgłoś naruszenie 120
• 

  rubin

  2010-09-03, 21:26

  a rubin jaki był led czy plazma

  zgłoś naruszenie 133
• 

  dario

  2010-09-03, 22:15

  plazma to się robiła z mózgu jak za długo oglądałes takiego rubina - a w oczach miałes LEDy ;-)

  zgłoś naruszenie 138
• 

  misiek

  2010-09-03, 22:42

  Samung robił świetne monitory CRT sam mam jeden jeszcze do dzis a działa intensywnie przeszło już 10 lat i nigdy s ę nie popsuł, drugi mam LCD i też niemogę narzekać:)

  zgłoś naruszenie 132
• 

  misiek

  2010-09-03, 22:43

  Samung robił świetne monitory CRT sam mam jeden jeszcze do dzis a działa intensywnie przeszło już 10 lat i nigdy s ę nie popsuł, drugi mam LCD i też niemogę narzekać:)

  zgłoś naruszenie 134
• 

  artktos

  2010-09-03, 23:06

  ha ha: "głębia kolorów może ulec wypatrzeniu". To tak, jakby z książki wyczytać litery.

  zgłoś naruszenie 138
• 

  PiTT

  2010-09-03, 23:20

  Prosta rada - kupować CRT. Przeżyją te wszystkie wynalazki o kilkanaście lat bez utraty jakości obrazu a do tego tylko CRT mają pełną paletę barw (włącznie z czernią)

  zgłoś naruszenie 139
• 

  Antoś Migdał

  2010-09-04, 00:55

  Szanowny autorze artykułu! Zanim zamieścisz coś na portalu, poproś korektora o sprawdzenie. Unikniesz w ten sposób kompromitacji. Nie pisz, że kolory mogą ulec wypatrzeniu (bo to nie pochodzi od słowa patrzeć), lecz wypaczeniu (od wypaczać).

  zgłoś naruszenie 143
• zobacz wszystkie
• Trwa ładowanie

  

  Zaloguj się aby komentować

  Zaloguj się » Zarejestruj się » Zaloguj

  Wyślij